Physics vs. Metaphysics – The Big Questions
Vật lý học và Siêu hình học đã có lịch sử từ lâu đời, có thể nói là ngay từ thuở bình minh của tư duy của con người. Cho đến ngày nay, cả hai “anh em song sinh” này đã có sự phát triển rất không tương xứng, theo tôi là vậy. Vậy lý học, với tư cách là một khoa học đã được một sự ưu ái vì cái tính rõ ràng, cụ thể đã có những bước tiến dài. Trong khi Siêu hình học, với tư cách là “sự cắc cớ” về mọi tồn tại đã mang bên mình sự mông lung, và tính trí tuệ vượt ngưỡng thông thường nên đã hạn định số phận mình vào những bước tiến chậm chạp, nhưng theo tôi là “rất người”. Bài báo này là một sự giới thiệu sơ sơ về cặp đôi song sinh đáng yêu này! Rất mong là nó hữu ích!
Physics answers how we exist, while metaphysics asks why we exist
Vật lý cho biết chúng ta tồn tại như thế nào, trong khi đó siêu hình học lại hỏi vì sao chúng ta tồn tại.
In the general culture1 the difference between the terms physics and metaphysics is often confused. These are two very different branches of thought, and even metaphysics is used to describe to different topics.
Trong văn hóa phổ quát, sự khác biệt giữa hai thuật ngữ “vật lý” và “siêu hình học” thường bị lẫn lộn. Có hai nhánh khác nhau về tư tưởng và thậm chí siêu hình học được dùng để mô tả những chuyên đề khác nhau.
Physics and metaphysics were once deeply entwined. The ancient Greeks began to systematically study the world around them and developed a field of study we now refer to as natural philosophy. It was an initial attempt to rigorously study and understand the natural world. However, the ancient Greeks (and other ancient cultures that also embarked on their own versions of natural philosophy) lacked the tools and insight to develop their study beyond asking the questions that we still ask today. During the Renaissance (literally the rebirth) much of their conclusions about the natural world had to be discarded to great social tumult as these ideas (such as the Earth being flat, or there being only four elements) had been held as absolute truth for centuries. The Greeks were only able to construct a foundation of inquiry that later became physics and metaphysics.
Vật lý và siêu hình học đã hòa quyện với nhau một cách sâu sắc. Nền văn hóa Hy Lạp cổ đại đã bắt đầu với nghiên cứu về vũ trụ xung quanh một cách có hệ thống và phát triển thành một lãnh vực nghiên cứu như chúng ta ngày nay xem như là triết học tự nhiên. Nó là nổ lực đầu tiên để nghiên cứu nghiêm túc và hiểu về vũ trụ tự nhiên. Tuy nhiên, văn hóa Hy Lạp cổ đại (và những nền văn hóa cổ khác cũng cùng bước lên con tàu về triết học tự nhiên) thiếu các công cụ và nhận thức để phát triển nghiên cứu của họ trước khi hỏi những câu hỏi mà chúng ta vẫn hỏi đến ngày nay. Trong thời Phục Hưng (nghĩa đen là tái sinh) rất nhiều các kết luận của học về vũ trụ tự nhiên phải bị bỏ quên để đến với sự ồn ào to lớn về xã hội như những ý tưởng về (như là trái đất có hình dạng phẳng, hay bốn yếu tố căn bản của sự sống) đã tồn tại như là chân lý tuyệt đối trong nhiều thế kỷ. Người Hy Lạp đã chỉ có thể xây dựng nền tảng của yêu cầu mà về sau trở thành vật lý và siêu hình học.
Physics
Physics is the study, understanding, and knowledge of the physical, measurable universe around us. This encompasses a lot; it is essentially everything but our society and culture. Physics asks why things are the way they are, but finds answers to how they are the way they are. These are the detailed question and answers of existence. What is matter? What is energy? What is the arrow of time? How many dimensions are there in the universe? How many universes are in the multiverse?
Vật lý
Vật lý là các nghiên cứu, hiểu biết và kiến thức về vũ trụ vật lý đo lường được xung quanh chúng ta. Định nghĩa này bao hàm rất nhiều thứ; nó nói về tất cả một cách cốt yếu ngoại trừ xã hội và văn hóa. Vật lý hỏi vì sao sự vật theo cách mà chúng đang là, nhưng không tìm kiếm câu trả lời chúng như thế nào theo cách mà chúng đang là. Tiếp đây là chi tiết của những câu hỏi và trả lời về tồn tại. Vật chất là gì? Năng lượng là gì? Chiều thời gian là gì? Có bao nhiêu chiều kích trong vũ trụ? Có bao nhiên vũ trụ trong toàn thể vũ trụ?
Metaphysics
Metaphysics, in it’s academic sense2, is the study of theology and ontology. Theology is the study of the western God as well as religion and spirituality. Ontology is the study of beingness and the nature of reality. These are the larger questions of existence. Why do we exist? Why does the universe exist? Is there a God, or gods? Is there a purpose or design to the universe? Why do I exist? Do I have a purpose?
Siêu hình học
Siêu hình học, trong nghĩa lý học thuật của nó, là nghiên cứu về thần học và bản thể luận. Thần học là nghiên cứu về Thượng Đế phương Tây cũng như tôn giáo và tâm linh. Bản thể luận là nghiên cứu về hiện hữu và bản chất của thực tại. Đây là những câu hỏi lớn hơn về tồn tại. Vì sao chúng ta tồn tại? Vì sao vũ trụ này tồn tại? Có Thượng Đế hay thánh thần hay không? Vũ trụ có mục đích hay bản thiết kế nào không? Vì sao tôi tồn tại? Tôi có một mục đích nào không?
Metaphysics is also more commonly referred to as the study of mythology and the occult – which some also classify as theology (it’s a matter of spiritual or religious perspective). Even in this sense, metaphysics questions the nature of existence, although it’s methods for seeking answers, such as astrology, were long ago replaced by the more concrete methods of physics and science.
Siêu hình học cũng được xem một cách phổ biến như là những nghiên cứu về thần thoại và huyền học – vốn cũng được phân loại như là thần học (đó là vấn đề về tâm linh hoặc cái nhìn tôn giáo). Thậm chí trong lý này, siêu hình học đặt vấn đề về bản chất của tồn tại, mặc dù phương pháp của nó là để tìm kiếm câu trả lời, như là thuật chiêm tinh, đã bị thay thế bởi phương pháp vật lý và khoa học vững chắc hơn
The Ultimate Question – Vấn Đề Tối Trọng
It can be argued that the ultimate question, is “Why does anything exist?” or just “Why?” Both physics and metaphysics are deeply concerned with this question – it really is what fuels anyone concerned with finding answers through either discipline. So, physics and metaphysics aren’t cleanly separate, they are still somewhat entwined and complementary.
Vấn đề tối trọng có thể là “Vì sao mọi thứ tồn tại” hay chỉ là “Vì sao?”. Cả vật lý và siêu hình học quan tâm sâu sắc đến vấn đề này – nó thực sự là năng lượng cho bất cứ ai quan tâm đến việc tìm kiếm lời giải đáp thông qua cả hai lãnh vực nghiên cứu này. Vì thế, vật lý và siêu hình học không tách bạch nhau một cách rõ ràng, chúng vẫn hòa quyện vào nhau bằng cách nào đó và bổ túc cho nhau.
In the book “The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy”3, late author Douglas Adams poses the ultimate question through his characters. In essence they ask, “What is the answer? To life, the universe and everything?” Unfortunately for the characters, they didn’t properly ask a question, and got back (from a supercomputer designed to answer this question), the enigmatic “42″. The point that Adams made is that it is possible that there is no answer to the ultimate question, and that there may always be another question lurking around the corner. The universe is richer for it.
Trong quyển sách “Hướng Dẫn của Hitchhiker về Vũ Trụ”, tác giả Douglas Adams gần đây đã đặt ra vấn đề tối trọng qua những nhân vật của ông. Một cách căn cơ, họ hỏi “Đâu là câu trả lời cho cuộc sống, cho vũ trụ và mọi thứ?”. Không may là đối với các nhân vật, họ đã không hỏi hợp lý, và đổi lại (từ siêu máy tính được thiết kế để trả lời câu hỏi này), là con số “42” bí ẩn. Vấn đề mà Adams tạo ra là có thể không có lời giải cho vấn đề tối trọng, và luôn luôn có thể là một vấn đề khác ẩn khuất quanh góc tường. Vũ trụ giàu hơn vì điều đó!
Katharine M. J. Osborne viết (vào năm 2007)
Thanh Long dịch (8-4-11)
http://www.suite101.com/content/physics-vs-metaphysics-a23689
1Không hiểu lắm về “general culture” muốn nói đến văn hóa kiểu nào?
2Câu này hơi lạ, nếi viết là “in its academic sense” thì có vẻ hợp lý hơn.
3Đây là một bộ tiểu thuyết khoa học viễn tưởng hài hước của Douglas Adams. Ban đầu được phát trên BBC Radio 4 vào năm 1978. Sau đó trở thành một hiện tượng văn hóa trên phương tiện truyền thông. Được in thành sách và phát hành từ năm 1979 đến năm 1992. Xem thêm tại trang http://en.wikipedia.org/wiki/The_Hitchhiker%27s_Guide_to_the_Galaxy
